ChristenUnie-SGP Noord-Brabant

Hetty Egger- van Oppen beëdigd tot tijdelijk Statenlid

Fri, 27 Mar 2026 13:28:30 +0100

Op vrijdag 13 maart jl. is Hetty Egger- van Oppen beëdigd tot tijdelijk Statenlid voor de ChristenUnie-SGP. Dit om Henk van Zelst te vervangen die tijdelijk ontslag heeft aangevraagd wegens ziekte. Na de beëdiging hield Hetty haar maidenspeech tijdens de behandeling van het rapport van de Zuidelijke Rekenkamer over Ondermijning provincie Noord-Brabant.

Voorzitter,

Heel kort even over mijzelf en daarna iets langer over mijn/onze drijfveren.

Ik ben advocaat familierecht en erfrecht. Gehuwd met een hoogleraar neuropsychologie. We hebben samen 4 prachtige kinderen. Ik ben wat later in mijn carrière aan politiek begonnen. Ik kom uit Rooms-Katholiek Maastrichts nest. Maastrichtenaren zijn uit de aard der zaak een beetje stiekem. Hoe anders is de Brabander.

Nu heb ik de grote eer tijdelijk waar te mogen nemen voor Henk van Zelst die ik van hieruit heel veel beterschap wens. Ik heb al bijna 3 jaar mogen warm draaien als burgerlid. Het eerste dat mij hier opviel is het momentje stilte aan het begin van de statendag. Wat goed. U hebt het misschien niet door, u denkt een momentje van bezinning, maar eigenlijk is het bidden.

Om een indruk te geven van mijn politieke drijfveren wil ik citeren uit het interview van Jane Goodall uitgezonden na haar dood: "De mens is onderdeel van de natuur. Denk goed na over je daden iedere dag weer, want vermenigvuldigd met miljoenen of miljarden maken kleine daden een enorm verschil. Wij zijn totaal afhankelijk van moeder natuur, voor schone lucht, voor water, voor voedsel, voor kleding voor alles. In plaats van door te gaan met het ene ecosysteem na het andere te vernietigen, grotere klimaatveranderingen te veroorzaken en meer biodiversiteit te verliezen, zullen we alles wat we hebben in moeten zetten om deze wereld een betere wereld te maken, voor onze kinderen en voor de kinderen die nog geboren moeten worden.”

Ik ben ervan overtuigd dat we anders moeten gaan denken in dit licht bezien. Niet alleen de focus op alsmaar meer economische groei. Daar komt in Brabant nog bij dat er heel veel moet op een heel beperkt oppervlak. We moeten echt anders gaan denken en dat betekent ook een andere omgang met elkaar.

Brabanders houden van elkaar. Dat zie je bij First Dates: als ze uit Brabant komen is het goed. Dat is waarom in het ooit zo katholieke Brabant partijen als de ChristenUnie en de SGP onmisbaar zijn. Jezus leert ons dat het eerste en belangrijkste gebod is om elkaar lief te hebben. Rechtse partijen die vooral de vrijheid van het individu voorop zetten (ik eerst) hebben het nodig in deze Staten dat dit regelmatig gezegd en voorgeleefd wordt. Immers, de mens is niet gemaakt om in z’n eentje in vrijheid te leven. We hebben elkaar nodig om de samenleving (het woord zegt het al) mooier te maken. Dat kan niet als de individuele vrijheid je belangrijkste streven en speerpunt is.

We hebben het nodig om de verbinding met elkaar te zoeken, om elkaar lief te hebben, want alleen zo kunnen we met alle belangen rekening houden en deze tegen elkaar afwegen zonder onderscheid des persoons. Wat dat betreft werd ik een paar weken geleden zo blij van de zwijnentafels: overleg gremia met alle mensen die beïnvloed of geraakt worden door wilde zwijnen en het beleid daarom heen.

Ik verheug me dan ook op Moerdijktafels, stikstoftafels, ASML-tafels. Want wat rond ASML gebeurt is vanuit het provinciale politieke perspectief verwondert mij in hoge mate. Er wordt in een villa overleg gepleegd en de gedeputeerde zet een handtekening op een stuk papier ter waarde van 438 miljoen euro, waar voor de vorm bij gezegd wordt dat PS nog wel goedkeuring moet geven, maar vervolgens komt het niet op de agenda van PS. Het motto van mijn advocatenwerk is: Wat niet kan, kan toch. Dat zien we recent ook weer bij ASML rond de natuurwetvergunning. Ook nu weer zonder PS. En we zijn nog wel zo lief. Laat ons meeleven en hou het niet weg.

Dan nog kort over ondermijning. Een keten is zo sterk als haar zwakste schakel. Dat betekent dat het verder uitrollen van de Brabantse norm tot in de haarvaten van het politieke stelsel van enorm belang is. En dat is wat we doen.

Dankuwel voorzitter.

Jip en Janneke op de boerderij

Tue, 16 Dec 2025 22:19:00 +0100

Voorzitter, u ziet dat ik het boek van Jip en Janneke mee heb genomen, daar wil ik
vandaag graag een hoofdstuk aan toevoegen, niet om het probleem wat we
vandaag bespreken te bagatelliseren maar om in eenvoudige taal uit te leggen wat
hier nu eigenlijk allemaal mis gaat.

Jip en Janneke op de boerderij.

Twee jonge boeren, Jip en Janneke, kijken naar de toekomst.

Die toekomst blijkt in gevaar te komen.

De provincie Noord-Brabant heeft namelijk hele moeilijke plannen gemaakt.

Plannen die juridisch niet haalbaar lijken te zijn.

Plannen die zoveel geld kosten dat Jip en Janneke geen geld meer hebben

om voer te kopen voor Takkie en Siepie.

Zelfs bij de bank kunnen ze hier geen geld meer voor lenen.

Ze zullen Takkie en Siepie dus moeten verkopen, dat scheelt weer wel in de

uitstoot, maar dat is dan ook het enige voordeel.

Alhoewel is dat een voordeel? Als ze Takkie en Siepie verkopen dan is er wel

minder uitstoot op de boerderij, maar de uitstoot blijft bestaan.

Nu maar even overgaan op Grote Mensentaal.

Is het met de huidige plannen eigenlijk niet hetzelfde? We halen uitstoot weg bij de boeren. De natuur gaat herstellen is dan het uitgangspunt en dat is prima. Maar het onderliggende uitgangspunt is natuurlijk om Brabant weer van het slot te halen. Dus boeren moeten uitstoot verminderen, de natuur gaat dan herstellen en vervolgens gaat Brabant de economie van het slot halen. Dat betekent dus dat er weer stikstof uitgegeven gaat worden, dat is de enige manier om Brabant van het slot te halen namelijk.

Is dit geen verkapte manier van extern salderen? Wat door de hoogste rechterlijke instantie inmiddels is verboden.

We kunnen Takkie en Siepie dus wel verkopen, de uitstoot is dan op de boerderij waar Takkie en Siepie samen met Jip en Janneke wonen wel weg. Maar Takkie en Siepie blijven uitstoot geven alleen op een andere plaats, in een nieuwbouwhuis of op de fabriek waar de nieuwe eigenaren van Takkie en Siepie wonen.

De conclusie is dus, kort door de bocht gesteld, dat de boeren weg moeten om de verdere economie van Brabant op gang te helpen.

Als we dit voorstel uit gaan voeren is er over 20 jaar geen boer meer over en hoe moet het dan? En als er geen boeren meer zijn, dan zijn er ook geen bloemrijke akkerranden meer, de biodiversiteit die Jip en Janneke graag ondersteunen is dan ook verdwenen. De stikstof die nu door Jip en Janneke gebonden wordt, middels hun grasland en de gewassen die ze daar op verbouwen of kunnen verbouwen is dan ook verdwenen. Met dit voorstel gaan we dus in alle opzichten achteruit, immers nieuwbouwhuizen en fabrieken binden geen stikstof, wat Jip en Janneke wel kunnen.

En waar halen we dan de stikstof over 20 jaar vandaan om de economie op gang te houden, is dit de manier?

En hoe is het dan gesteld met onze voedselzekerheid en betaalbaarheid van voedsel?

Eten we dan groenten en vlees uit het buitenland waar in de meeste gevallen geen of weinig controle is op voedselveiligheid?

Is dat nu een visie naar de toekomst? In de ogen van de fractie van de ChristenUnie-SGP in elk geval niet.

Eerder diende de VVD een motie in “geen taken zonder knaken” die richte zich op natuurherstel en de daarmee gepaard gaande kosten.

Diezelfde motie “geen taken zonder knaken” dient de fractie van de ChristenUnie-SGP vandaag in waarbij, mits het nu voorliggende voorstel aangenomen gaat worden, er geen taken voor de boeren komen zonder dat daar knaken tegenover staan. Dat moet de VVD toch aanspreken.

Of wil de VVD de rekening van “Brabant van het slot halen” volledig bij de agrarische sector leggen?

Dat kan ik me niet voorstellen. Ik ga er dan ook vanuit dat de grootste coalitiepartij tegen dit voorstel gaat stemmen en mee in gaat zetten op een integraal, uitvoerbaar en juridisch houdbaar voorstel, waarbij bijv. het IPO-bouwstenenrapport het uitgangspunt kan zijn. Uit dat rapport blijkt namelijk dat Jip en Janneke, onze jonge boeren, onze toekomst voor de landbouw, onze toekomst voor voedselzekerheid en natuurherstel, samen met andere partijen draagvlak creëren voor een gezonde economie en een gezonde agrarische sector.

Voorzitter dank u wel.

Bestuursrapportage II-2025: Onrealistische doelen

Fri, 24 Oct 2025 13:20:07 +0200

De fractie van de ChristenUnie-SGP is na het kennis nemen van de voorliggende BURAP tot de conclusie gekomen dat er weinig tot geen verbeteringen te zien zijn. Immers we blijven met het percentage van behaalde doelen op 73% steken, gelijk aan vorig jaar. Dit terwijl het er toch op lijkt dat er hard gewerkt is en wordt.

Voorzitter,

Ik wil u graag meenemen in een aantal opvallende zaken waar wij onze vragen bij hebben.

Mijn lijstje is niet limitatief, daarvoor is de tijd tekort.

Maar we lezen bijv. dat het aantal verkeersdoden voor het tweede jaar op rij gedaald is, echter het aantal verkeersdoden op provinciale wegen, waar wij voor verantwoordelijk zijn, is vrijwel verdubbeld (van 9 naar 16). Dit ondanks de gedane kleine investeringen.

Wat gaan we hier aan doen?

En uit de rapportage burgerperspectief blijkt dat 12% van de Brabanders vindt dat de provincie slagvaardig handelt. In 2023 bedroeg dit percentage 11% het stoplicht staat hier op groen? Gaan we voortaan een toename van 1% op groen zetten? Zijn we hier tevreden mee?

Bij de SPUK valt op dat er veel geïnvesteerd wordt in incidentele fte’s. Worden deze fte’s volledig gedekt vanuit het Rijk of zijn dat extra kosten voor de provincie? En wat is de reden van de enorme toename in structurele organisatiekosten? In sommige dossiers, zoals Bestuur en Veiligheid, gaat het om een verdubbeling zonder verdere toelichting waarom deze kosten gemaakt worden. Graag een toelichting hierop.

Voorzitter, Dataeconomie, Brabant coaches komt in het overzicht van projectsubsidies maar liefst drie keer voor met steeds bijna een half miljoen aan subsidie, ze zijn niet te onderscheiden van elkaar of gaat het hier om de verschillende regio’s?

Missiegedreven innovatiebeleid BOM krijgt een zodanig hoog bedrag dat de verschillen met o.a. investeringen in de de natuur duidelijk zichtbaar maken waar de focus van GS op gericht is, dat betreuren wij. Economie is belangrijk, echter het evenwicht is in de ogen van de fractie van de ChristenUnie-SGP niet op orde.

Hoe komen we tot perspectief voor alle Brabanders? Brede Welvaart, de groei van het aantal gezonde jaren voor de Brabander, perspectief voor de boeren, dit in het licht van de stikstofproblematiek? Bijv. wat gaan we doen bij de GGA? Immers vanaf 1 januari word begonnen met het uitfaseren van de stalvloeren die op grond van gerechtelijke uitspraken niet zouden voldoen, maar de economische ontwikkeling in de GGA in de weg staan? Wat voor oplossing heeft u daarvoor?

En we maken wel plannen, stellen regels op voor de KRW, heel belangrijk en ook goed, maar waarom maken we bij dat soort voorstellen geen geld vrij voor compensatie? Bodem en Watersturende maatregelen zijn hard nodig naar de toekomst, maar daar zijn ook middelen voor nodig. We doen teveel aan getrapte besluitvorming, de fractie van de ChristenUnie-SGP vraagt u dan ook om met integrale voorstellen te komen, bent u daartoe bereid?

Voorzitter, er zijn 63 begrotingswijzigingen die niet allemaal voorzien zijn van een duidelijke toelichting en die niet verwijzen naar eerdere statenmededelingen. Met zoveel wijzigingen die achteraf dan door PS goedgekeurd moeten worden (het is immers al gebeurd) komt het budgetrecht van PS steeds verder onder druk te staan. Eén vraag hebben wij over één van de begrotingswijzigingen: Er wordt voorgesteld de onderbesteding van het OV in de reserve te stoppen. Wat is er gebeurd met de Bikkergelden? Hoeveel is dit en hoe is/wordt dit besteed? Of gaat deze reserve ook besteed worden aan het Beethovenproject?

Dan nog een punt over Energie, waarom, als per 1 januari 2024 al duidelijk was dat de ontwikkelingen achterblijven, houden we dan nog steeds vast aan deze onrealistische doelstelling? Als we weten dat netcongestie de ontwikkelingen al zeker 2-3 jaar stremt, en dit voorlopig niet opgelost lijkt te zijn, lopen we dan straks niet alleen een beetje, maar fors achter op onze eigen ambities. Mijn vraag is daarom: waarom houden we vast aan een doelstelling waarvan we weten dat die niet haalbaar is? Is dat om onszelf tot grotere inspanning aan te zetten, of juist om te voorkomen dat we moeten erkennen dat het niet lukt? Door onhaalbare doelen te formuleren, wordt het ook wel erg makkelijk om de verantwoordelijkheid af te schuiven?

Voorzitter, laatste punt, bij veel punten in de BURAP waar we de doelen niet halen staat dat we afhankelijk zijn van partners, gemeenten of het Rijk. Is GS bereid om in te zetten op een lobby om partners, gemeenten en het Rijk zover te krijgen dat we de door ons gestelde doelen wel gaan halen?

Voorzitter, tot zover.

Eerste bijdrage Henk van Zelst: Jaarrekening 2024

Fri, 04 Jul 2025 14:26:54 +0200

De jaarrekening en mijn maidenspeech, ik moet er nog even inkomen maar heb vanuit onze fractie toch wel enkele kritiekpunten meegekregen waar ik aandacht voor wil vragen.

De woningbouw, 13.500 nieuwe woningen waren er nodig om de woningnood te bestrijden. 10.800 zijn er gerealiseerd, betreurenswaardig, wij doen dan ook een beroep op GS om in 2025 deze achterstand in te halen en horen graag de toezegging dat u zich hiervoor in gaat spannen.

De opcenten, dat ging niet helemaal goed, het is achteraf hersteld, maar wat gaat u doen om dit in de toekomst te voorkomen, had u niet proactiever moeten zijn op dit punt? Graag enige verduidelijking hoe dit mis kon gaan.

De Beethovendeal, een hele grote deal, in onze beleving wordt er achter de schermen hard gewerkt aan de uitwerking hiervan. Echter wij als PS weten totaal niet wat er gebeurt, kunt u ons meenemen in dit proces, kunt u informatie delen met ons? Onze fractie wil graag meedenken. Kunt u de toezegging doen dat PS mee mag denken en mee mag praten hierover en niet straks alleen bij het kruisje hoeft te tekenen?

Tot zover mijn kritische punten op de jaarrekening. Nu wil ik u meenemen in enkele van mijn gedachten n.a.v. een misschien voor u wel bekend verhaal wat ik hoorde tijdens de maaltijd van “Samen Eten”. Dit is een project van de kerk waar ik lid van ben, ik maak deel uit van het koksteam. We nodigen maandelijks 50 inwoners uit het dorp uit voor een maaltijd. Daar hoorde ik het volgende verhaald:

Een oude vrouw komt bij de dokter en zegt: 'Ik heb één hand vol klachten. Zal ik ze eens opnoemen?' 'Laat maar eens horen', zei de dokter.

'De eerste vinger is mijn verloren man. De tweede zijn mijn lichamelijke klachten.

De derde vinger, dat ik zo weinig meer kan doen. De vierde, dat ik me soms zo eenzaam voel. De vijfde vinger, dat er om me heen zoveel bekenden weggevallen zijn.' 'Dat is inderdaad een hele hand vol', zegt de dokter.

'Maar die andere hand dan?' vraagt hij nieuwsgierig. 'Dat zijn mijn zegeningen, wilt u die ook horen?' vraagt ze. 'Graag', zegt de arts.

'De eerste vinger, dat ik elke dag voldoende te eten heb. De tweede, dat mijn huisje in de winter lekker warm is. De derde, dat er mensen om mij heen zijn die me helpen. De vierde, dat ik de laatste tijd gespaard ben van nog meer ziekten en pijn. De vijfde vinger, dat ik voldoende geld heb om mijn rekeningen te betalen.'

De dokter kijkt naar beide handen. De vrouw kijkt hem aan en zegt: 'Hier zijn twee handen die verdriet hebben gedragen, tranen gedroogd en wel eens tot vuisten zijn gebald. Ook twee handen die weten wat leven is.

En weet u dat ik nu zo mooi vindt, wat er gebeurt als ik mijn handen vouw tot een gebed?' 'Neen', zegt de dokter.

'Als ik bid, gebeurt er iets met mijn handen. Dan gaat mijn hand met de zegeningen naar mijn hand met het verdriet. Dan vouw ik de vingers in elkaar en dan komen de moeilijke dingen tussen de zegeningen in. En de zegeningen houden die narigheid in mijn leven tegen. Biddend breng ik mijn verdriet bij God. Daarna tel ik de zegeningen.

Weet je, ik ben dankbaar dat ik twee handen heb, ze houden elkaar in evenwicht. Ze houden mij in evenwicht en zo is mijn leven ook minder zwaar.'

De dokter knikt instemmend, vouwt de vingers van de ene hand tussen de vingers van zijn andere hand en blijft verzonken in zijn eigen gedachten zitten.

Na dit verhaal zat ik ook in gedachten verzonken en heb toen gedacht dat ik zo de Brabantse politiek opnieuw wil komen versterken.

We zitten hier namelijk allemaal met onze eigen achtergronden en idealen.

Hoe vinden we elkaar, hoe komen en blijven we in verbinding?

Hoe versterken we Brabant, hoe doen we het goed voor onze inwoners, de natuur, de economie?

Vaak brengt dat tegenstrijdigheden met zich mee, laten ook wij het verdriet en de zegeningen in elkaar laten vloeien, laten we ruimte voor elkaar zoeken, laten we daar samen de handen voor ineen slaan.

Ik spreek de hoop uit dat we met elkaar de komende twee jaar aan een evenwichtig bestuur voor een Brabant in evenwicht kunnen blijven werken en zie uit naar de samenwerking met u allen.

Henk van Zelst

Brede welvaart voor iedereen

Fri, 09 May 2025 13:36:20 +0200

Een eerste stap in de ontwikkeling van Brede Welvaart in Brabant is een goede monitor. Het college heeft in de Perspectiefnota 2026, waarin zij de plannen voor het komende jaar uit de doeken doen, een monitor voor de thema’s gezondheid en toekomst van jongeren opgenomen. Dit is wat de ChristenUnie-SGP betreft niet voldoende. ‘We hebben in een motie het college gevraagd om aanvullend aan deze thema’s aandacht te besteden aan de meting van armoede, gezond voedsel en voldoende huisvesting. Zo hebben we een beter beeld van alle aspecten die bijdragen aan het welzijn van mensen’, aldus Anne Schipper, fractievoorzitter van de ChristenUnie-SGP. De uitkomst van de monitor helpt om de bijdrage van het Brabants beleid aan bijvoorbeeld gezondheid, bestrijding van armoede of huisvesting concreet te maken.

ChristenUnie-SGP: Indirecte lozingen harder aanpakken

Fri, 02 May 2025 10:55:04 +0200

Bedrijven die regelmatig de fout in gaan op het gebied van milieu moeten vaker gecontroleerd worden. Dit staat in een motie van de ChristenUnie-SGP die is aangenomen bij de behandeling van de Perspectiefnota 2026.

Anne Schipper, fractievoorzitter van de ChristenUnie-SGP: ‘Gezond drinkwater wordt steeds schaarser, ook in Brabant. We zien dat er meerdere bedrijven zijn waar handhaving frequent noodzakelijk is. Het gaat dan om indirecte lozingen van schadelijke stoffen in het oppervlaktewater.’ Extra inzet voor toezicht en handhaving is dus noodzakelijk. De ChristenUnie-SGP vraagt daarom het college in het nieuwe werkprogramma extra inzet te plegen op milieucontroles. Daarnaast extra beleidsmatige inzet op te nemen voor de doorontwikkeling van de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO). Dit om te voorkomen dat bedrijven opnieuw de fout in gaan.

Gedeputeerde Boelema onderkent het probleem: ‘U heeft een terecht punt. Om die lozingen te kunnen meten hebben we de waterschappen en die gegevens nodig. Daar zijn we nu druk mee bezig om daar extra voortgang op te maken. We zetten daar ook extra capaciteit op in.’ Schipper: ‘We zijn blij dat de gedeputeerde het probleem onderkent en bezig is met de aanpak ervan. We houden de ontwikkelingen van het beleid rondom deze indirecte lozingen in de gaten. Mocht het volgend jaar niet verbeterd zijn, dan trekken we opnieuw aan de bel.’